Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΡΓΥΡΟΠΕΛΕΚΑΝΟΙ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΡΓΥΡΟΠΕΛΕΚΑΝΟΙ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 25 Νοεμβρίου 2012

ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΔΕΛΦΙΝΙΩΝ











Το νεογέννητο δελφίνι κείτεται άψυχο στο νερό. Η μητέρα του προσπαθεί απεγνωσμένα να το συνεφέρει. Το σηκώνει ψηλά προσπαθώντας να επαναφέρει την αναπνοή του, το αγγίζει με τα πτερύγια και το ράμφος της, το «φωνάζει», αλλά μάταια. Το δελφινάκι είναι νεκρό και αυτή, απελπισμένη, φαίνεται σαν μη μπορεί να το πιστέψει _ είναι πραγματικά σαν να θρηνεί.

Η σκηνή είναι σπαρακτική, αλλά το πιθανότερο είναι ότι δεν πρόκειται να την παρακολουθήσετε «ζωντανά». Εδώ βιολόγοι που έχουν περάσει δεκαετίες ολόκληρες στη θάλασσα δεν έχουν δει ποτέ κάτι τέτοιο.

Ο Ζοάν Γκονθάλβο Βιγιέγας όμως, θαλάσσιος βιολόγος του Ερευνητικού Ινστιτούτου Tethys (μιας ιταλικής μη κυβερνητικής οργάνωσης που ειδικεύεται στη μελέτη των κητωδών), είχε την «τύχη» να σταθεί μάρτυρας αυτού του γεγονότος. «Επεσε» επάνω του κάνοντας τη συνηθισμένη έρευνά του στον Κόλπο του Αμβρακικού, και μάλιστα όχι μόνο μία φορά. Την επόμενη ημέρα η μητέρα ήταν ακόμη εκεί συνεχίζοντας τις απεγνωσμένες προσπάθειες και τον θρήνο της. «Εμοιαζε σαν να μη μπορεί να αποδεχθεί το γεγονός»δηλώνει ο ερευνητής μιλώντας στο «Βήμα». «Αυτό ήταν ακόμη πιο σοκαριστικό γιατί σήμαινε ότι το ζώο αντιδρούσε κατ' αυτόν τον τρόπο επί τουλάχιστον 48 ώρες».
Τον επόμενο χρόνο ο κ. Γκονθάλβο βρέθηκε μπροστά σε ένα παρόμοιο περιστατικό. Ενα μικρό ρινοδέλφινο ηλικίας δύο ως τριών μηνών, εμφανώς άρρωστο, επέπλεε με δυσκολία. Τα άλλα ενήλικα μέλη της ομάδας του κολυμπούσαν γύρω του ανήσυχα και προσπαθούσαν να το βοηθήσουν να μείνει στην επιφάνεια. Υστερα από λίγο ωστόσο - περίπου 40 λεπτά - το μικρό δελφίνι πέθανε. «Περίμενα η μητέρα, ή τουλάχιστον το ενήλικο δελφίνι που θεώρησα ότι ήταν η μητέρα γιατί κολυμπούσε πιο κοντά του, να αντιδράσει όπως το ζώο που είχαμε δει την προηγούμενη χρονιά» λέει ο βιολόγος. Αυτό όμως δεν συνέβη. Μόλις το πτώμα του μικρού βούλιαξε, τα υπόλοιπα δελφίνια έφυγαν αμέσως από εκείνο το σημείο.

Σαν άνθρωποι;

Αυτό τον έβαλε σε σκέψεις. Μήπως τα δελφίνια αντιδρούν διαφορετικά στον θάνατο ανάλογα με τις συνθήκες - ακριβώς όπως και οι άνθρωποι; «Στην πρώτη περίπτωση» λέει«η μητέρα φαινόταν σαν να μη μπορούσε να συμβιβαστεί με τον ξαφνικό θάνατο του μικρού της - όπως θα συνέβαινε και σε εμένα ή σε εσάς αν χάνατε κάποιον κοντινό σας άνθρωπο ξαφνικά, για παράδειγμα σε ένα τροχαίο. Στη δεύτερη ήταν σαν τα δελφίνια με κάποιον τρόπο να ήξεραν ότι το μικρό πέθαινε και να έμειναν κοντά του για να το βοηθήσουν και να του κρατήσουν συντροφιά ως το τέλος».

Το πένθος και η αίσθηση του θανάτου θεωρούνται αποκλειστικά ανθρώπινες ιδιότητες. Η διερεύνηση ανάλογων ιδιοτήτων στα ζώα αποτελούσε για πολύ καιρό ένα «ταμπού» για την επιστημονική έρευνα _ ένα «επικίνδυνο» ζήτημα που μόνο τελευταία ορισμένοι έχουν αρχίσει να προσεγγίζουν. «Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι και τόσο αποδεκτό» απαντά ο κ. Γκονθάλβο. «Και αυτό γιατί εμπεριέχει ένα έντονα υποκειμενικό στοιχείο. Αυτού του είδους τις σκηνές όταν τις βλέπεις τις νιώθεις στο πετσί σου, είναι πολύ δύσκολο να αξιολογήσεις επιστημονικά τι ακριβώς συμβαίνει. Αυτό όμως ισχύει ουσιαστικά σε έναν βαθμό για κάθε είδους συμπεριφορική μελέτη στα ζώα».

Επιπλέον, όπως εξηγεί, οι εμπειρίες του είδους είναι σχετικά σπάνιες - «είμαι από τους πολύ λίγους που έχουν δει κάτι τέτοιο» λέει «και ακόμη κι αν συνεχίσω να δουλεύω με τον ίδιο τρόπο για τα επόμενα τριάντα χρόνια μπορεί να μην το δω ξανά ποτέ». Αυτό όχι μόνον εξαιτίας του νόμου των πιθανοτήτων που δεν φέρνει συχνά τους ειδικούς σε άμεση επαφή με σκηνές φυσικού θανάτου στη φύση, αλλά και επειδή η ενδεδειγμένη συμπεριφορά για έναν επιστήμονα που ασχολείται με τη διατήρηση των ειδών απέναντι σε ένα τέτοιο συμβάν είναι συνήθως διαφορετική από αυτήν που αποφάσισε να υιοθετήσει ο συγκεκριμένος βιολόγος.

Το τελευταίο καταφύγιο

Τα δελφίνια του Αμβρακικού δεν είναι ωστόσο ξεχωριστά μόνον επειδή αυτή τη στιγμή αποτελούν το αντικείμενο μιας πρωτότυπης μελέτης. Στο σημείο αυτό της Ελλάδας παρατηρείται η μεγαλύτερη πυκνότητα πληθυσμού ρινοδέλφινων στη Μεσόγειο - ένα είδος που έχει αρχίσει να «αραιώνει» όλο και περισσότερο στα μεσογειακά νερά εξαιτίας της υπεραλίευσης και της ρύπανσης. Ο πληθυσμός των ρινοδέλφινων του Αμβρακικού παραμένει τα τελευταία χρόνια σταθερός, ενώ η περιοχή είναι προστατευόμενος υγροβιότοπος - έχει ενταχθεί μεταξύ άλλων στο δίκτυο Natura 2000 και έχει κηρυχθεί εθνικό πάρκο. Αυτό όμως, όπως τονίζει ο κ. Γκονθάλβο, δεν αποτελεί εγγύηση για το μέλλον τους.
«Από 150 κοινά δελφίνια που ζούσαν στο Αρχιπέλαγος το 1996 ο πληθυσμός μειώθηκε στα 15 ως το 2006-2007» λέει. «Αιτία σύμφωνα με όλα τα στοιχεία είναι η υπεραλίευση η οποία οδήγησε στην εξάντληση της τροφής τους». Οπως εξηγεί, στην περιοχή ψαρεύουν σχετικά λίγες τράτες βυθού και γριγρί, αλλά σε εντατικό ρυθμό και με στόχο κυρίως τα πελαγικά ψάρια - όπως η σαρδέλα, ο γαύρος και η παλαμίδα. «Τα πελαγικά ψάρια αποτελούν την κύρια τροφή των κοινών δελφινιών, αλλά και του τόνου και του ξιφία, δύο ειδών που επίσης έχουν υποστεί μεγάλη μείωση στην περιοχή».

Ραγδαία υποβάθμιση του περιβάλλοντος

Τα ρινοδέλφινα του Αμβρακικού δεν έχουν ανάλογο πρόβλημα. Αντιθέτως έχουν άφθονη τροφή - η βιομηχανική αλιεία απαγορεύεται εδώ - και αυτός άλλωστε είναι ένας λόγος που ο πληθυσμός τους είναι τόσο πυκνός και παραμένει σταθερός. «Προσέξτε όμως»,επισημαίνει ο κ. Γκονθάλβο, «μιλάμε για μεγάλη πυκνότητα πληθυσμού επειδή έχουμε 150 ρινοδέλφινα σε μια συγκεκριμένη έκταση. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι πολλά. Με τους όρους της βιολογίας, 150 δεν είναι τίποτε. Και στον Αμβρακικό μπορεί να μην υπάρχει το πρόβλημα της υπεραλίευσης, υπάρχει όμως έντονο πρόβλημα υποβάθμισης του περιβάλλοντος».
«Οι παράγοντες που συνεισφέρουν στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος στον Αμβρακικό είναι πολλοί» τονίζει. «Το στόμιο του κόλπου είναι πολύ στενό και πολύ ρηχό. Αυτή είναι και η μόνη σύνδεσή του με την ανοιχτή θάλασσα, κάτι το οποίο σημαίνει ότι η κυκλοφορία του νερού στο εσωτερικό του κόλπου είναι εξαιρετικά μειωμένη». Τα δύο μεγάλα ποτάμια που εκβάλλουν στον Αμβρακικό, ο Λούρος και ο Αραχθος, έχουν όπως επισημαίνει μειωμένη ροή εξαιτίας φραγμάτων που έχουν κατασκευαστεί κατά μήκος τους για αρδευτικά ή υδροηλεκτρικά έργα. «Επιπλέον» προσθέτει «εκτός του ότι η εισροή φρέσκου νερού από τους ποταμούς είναι μειωμένη τα νερά τους είναι μολυσμένα από παρασιτοκτόνα και άλλα ρυπογόνα στοιχεία».

Ευτροφισμός και υποξία
 
Ενα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι ο ευτροφισμός _ η αύξηση των βακτηρίων και των φυκών που προκαλείται από την υπερβολική συγκέντρωση θρεπτικών γι' αυτά συστατικών (όπως τα νιτρικά και τα φωσφορικά ιόντα από τα λιπάσματα και τα απορρυπαντικά που «πέφτουν» στο νερό) και οδηγεί σε μείωση του οξυγόνου. Εκτός από τα λύματα, όπως λέει ο κ. Γκονθάλβο, οι εκτεταμένες ιχθυοκαλλιέργειες στην περιοχή επιτείνουν την κατάσταση. «Οι ιχθυοκαλλιέργειες εισάγουν ακόμη περισσότερα οργανικά υλικά, με τις τροφές που ρίχνονται στο νερό και με αυτά που παράγουν τα εκτρεφόμενα ψάρια που είναι στριμωγμένα σε μεγάλες πυκνότητες μέσα στους κλωβούς».
Το πρόβλημα του ευτροφισμού και της υποξίας που αυτός συνεπάγεται φαίνεται να αυξάνεται με ταχύ ρυθμό τις τελευταίες δεκαετίες. «Πριν από 20 χρόνια» λέει ο βιολόγος«το Πανεπιστήμιο της Πάτρας είχε κάνει μια μελέτη και είχε διαπιστώσει ότι τα νερά του Αμβρακικού κάτω από τα 40 μέτρα βάθος είχαν σχεδόν μηδενικό οξυγόνο. Επανέλαβαν αυτή τη μελέτη πρόπερσι και είδαν ότι τα νερά με σχεδόν μηδενικό οξυγόνο ξεκινούσαν πλέον από τα 20 μέτρα βάθος». Αυτό σημαίνει ότι το 70% των νερών του Αμβρακικού είναι νεκρή ζώνη. Και ο αντίκτυπος είναι ήδη εμφανής. Πριν από δύο χρόνια τα μύδια που καλλιεργούνται εκεί κρίθηκαν τοξικά και ακατάλληλα προς κατανάλωση. Επισήμως η καλλιέργεια μυδιών, κυδωνιών και άλλων οστρακοειδών - που αποτελούν τα πιο «ευαίσθητα» στην ποιότητα του νερού είδη - έχει σταματήσει στον κόλπο.
 
ΠΗΓΗ: http://www.tovima.gr/science/article/?aid=421181


Πέμπτη 15 Νοεμβρίου 2012

ΤΟ ΣΥΝΝΕΦΟ ΤΟΥ ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑΤΟΣ

ΓΑΡΙΔΕΣ

ΤΟ ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ ΤΗΣ ΑΜΒΡΑΚΙΑΣ

ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΤΗΣ ΒΙΓΛΑΣ ΣΤΟΝ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟ

ΕΝΑ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΣΤΟΝ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟ

ΠΗΓΗ ΜΑΖΟΥΤ Ο ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΣ

ΠΕΘΑΙΝΕΙ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ

Μια ακόμη ημερίδα για την σωτηρία του Αμβρακικού έγινε στη Βόνιτσα Αιτωλοακαρνανίας. Διοργανωτής η βουλευτής της ΔΗΜΑΡ Νίκη Φούνταμε συντονιστή τον δημοσιογράφο της ΝΕΤΑντώνη Αλαφογιώργο.

Παρόντες οι αντιπεριφερειάρχες των τριών πρώην νομών πέριξ του Αμβρακικού και οι Δήμαρχοι των πέριξ δήμων με εξαίρεση τους δημάρχους Άρτας και Νικολάου Σκουφά οι οποίοι ήταν απόντες αλλά δεν έστειλαν έστω και ένα χαιρετισμό, Φορείς, Ψαράδες και κάτοικοι της περιοχής. Κοινή διαπίστωση όλων ότι ο Αμβρακικός πάσχει από έλλειψη οξυγόνου.

Οι λύσεις/προτάσεις θα παρουσιασθούν σε νέα ημερίδα που θα πραγματοποιηθεί τον Μάρτιο παρουσία της Κεντρικής Ηγεσίας, Ευρωβουλευτών και εκπροσώπων κομμάτων. Ο σύλλογός όπως πάντα στη πρώτη γραμμή για την προστασία του Αμβρακικού, χαιρέτησε αυτή την πρωτοβουλία και περιέγραψε τα προβλήματα του Αμβρακικού με δύο λέξεις. Ακολουθεί η εισήγηση του προέδρου του συλλόγου μας.Δύο πρόσφατες μελέτες η μία του Πανεπιστημίου Πατρών το 2008 και η άλλη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων του 2010, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο Αμβρακικός είναι στο μεγαλύτερο μέρος του ένας ανοξικός κόλπος.


Από τα 10 με 15 μέτρα βάθος αρχίζει η υποξία με ποσοστό διαλυμένου οξυγόνου κάτω του 40% και από τα 20 μέτρα και κάτω το ποσοστό οξυγόνου είναι μηδενικό. Αυτό σημαίνει ότι τα οργανικά φορτία που δέχεται καθημερινά ο Κόλπος είναι πάρα πολλά και δεν μπορεί να τα αφομοιώσει. Τα οργανικά αυτά φορτία είναι φορτία αζώτου και φωσφόρου και δρουν σαν λιπάσματα για την ανάπτυξη του φυτοπλαγκτόν, κάνουν δηλαδή τον Κόλπο ευτροφικό. Την άνοιξη και το φθινόπωρο το φυτοπλαγκτόν προσκολλάται πάνω στα δίχτυα των ψαράδων τα βυθίζουν και δεν αλιεύουν.

Αποτέλεσμα αυτού είναι να μειώνεται ο ζωτικός χώρος των ψαριών από την έλλειψη οξυγόνου και να κινούνται στα ρηχά όπου συνήθως υπεραλιεύονται. Λόγω δε της έλλειψης των ψαριών στις ανοξικές μάζες έχουν αναπτυχθεί πλήθη τσουχτρών ή κορέλια όπως τα ονομάζουν οι ψαράδες, τα οποία πλήθη πολλαπλασιάζονται με γοργούς ρυθμούς όταν επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες.

Οι τσούχτρες είναι ζωοπλαγκτικοί οργανισμοί και σε θολά και ανοξικά νερά έχουν το πάνω χέρι, τρέφονται με αυγά ψαριών, γαρίδων και έχουν εξαπλωθεί σε όλο τον Κόλπο, προξενώντας ζημιές στα δίχτυα των ψαράδων. Παρότι έχει διαταραχθεί σε μεγάλο βαθμό από ανθρώπινες δραστηριότητες η ισορροπία του οικοσυστήματος, αντί να παρθούν άμεσα μέτρα μείωσης των οργανικών φορτίων, δίδονται διπλασιασμοί σε δυναμικότητες μονάδων θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας, πράγμα που σημαίνει μεγαλύτερη μείωση του οξυγόνου και αύξηση των ανοξικών μαζών.

Από παραγωγή 1000 τόνων ψαριών ετησίως διαχέονται στον Αμβρακικό 42 τόνοι φωσφόρου. Παραγωγή 10.000 τόνων από όλες τις μονάδες του Αμβρακικού σημαίνει 420 τόνους φωσφόρου ετησίως στο βυθό του. Το 2010 δαπανήθηκαν 1.507.200, ευρώ για την δημιουργία, εγκατάσταση και πιλοτική λειτουργία δικτύου 8 αυτομάτων τηλεμετρικών σταθμών παρακολούθησης της ποιότητας των υδάτων σε πραγματικό χρόνο μεταξύ των οποίων και ένας στη θέση Παναγιά κοντά στις θαλάσσιες ιχθυοκαλλιέργειες τον οποίο κατέστρεψαν «άγνωστοι» ενώ οι υπόλοιποι δεν τέθηκαν ποτέ σε λειτουργία και το master plan της Πρέβεζας εξαφανίστηκε.


Ο Φορέας Διαχείρισης γνωρίζει πολύ καλά τι συμβαίνει μέσα στον Αμβρακικό και αντί να εισηγηθεί μέτρα για την μείωση των οργανικών φορτίων, δέσμιος τοπικών αρχόντων μελών του Δ/Σ, γνωμοδοτεί υπέρ της διπλασιασμού δυναμικότητας μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας και επιδίδεται στο κυνήγι των λαθροκυνηγών. Ασχολείται με το δένδρο ενώ έχει σχεδόν καεί το δάσος.

Όλοι λοιπόν γνωρίζουμε από τι πάσχει ο Αμβρακικός, αλλά κοιτάει ο καθένας να κάνει τη δουλειά του, και κανένας πολιτικός δεν έχει το θάρρος να αποφασίσει τη λήψη άμεσων μέτρων μείωσης των οργανικών φορτίων. Δεν χρειάζονται άλλες μελέτες ή να είναι επιστήμων κάποιος για να καταλάβει σε ποιο οριακό σημείο βρίσκεται ο Αμβρακικός σήμερα. Με μια μάσκα μπορεί να δεί τα νεκροταφεία οστράκων στις ακτές του Κέφαλου και της Λασκάρας. Μια εικόνα χίλιες λέξεις όπως και η εικόνα που κατέγραψε το βαθυσκάφος του Πανεπιστημίου Πατρών.

Οι μαζικοί θάνατοι που κατά καιρούς συμβαίνουν στις θαλάσσιες ιχθυοκαλλιέργειες, οι θάνατοι στις λιμνοθάλασσες και τα ποτάμια, το μπαντάρισμα της θάλασσας που συμβαίνει κάθε χρόνο στην Αμφιλοχία και το Μάζωμα όπου χιλιάδες ψάρια ξεβράζονται ή σπαρταρούν στην επιφάνεια, είναι όλα αποτέλεσμα έλλειψης οξυγόνου. Ιδού λοιπόν η Ρόδος αγαπητοί αρμόδιοι, κάντε το «πήδημά» σας.

e-vonitsa.blogspot.gr

ΚΟΠΡΑΙΝΑ


Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 2012

ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ ΜΕ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΤΑ ΔΕΛΦΙΝΙΑ ΤΟΥ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ


Ζουν 150 στον κόλπο, τα απειλούν όμως ρύπανση – υπεραλίευση.Tελικά οι θαλάσσιες χελώνες δεν είναι το μόνο σπάνιο είδος που κινδυνεύει με εξαφάνιση απ’ τον Αμβρακικό Κόλπο.
Και τα δελφίνια που κολυμπούν στα νερά του διατρέχουν παρόμοιο κίνδυνο με τις χελώνες, εξαιτίας φυσικά της ανεξέλεγκτης σε πολλές περιπτώσεις ανθρώπινης δραστηριότητας!
Στον Αμβρακικό ζουν σήμερα 150 ρινοδέλφινα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις επιστημόνων του Ινστιτούτου Ερευνών Tethys, oι οποίοι εδώ και 21 χρόνια ασχολούνται με την μελέτη και την προστασία των δελφινιών στον Κόλπο και γενικότερα στο Ιόνιο. Μπορεί ο πληθυσμός τους να παραμένει σταθερός την τελευταία δεκαετία, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν κινδυνεύουν με εξαφάνιση.
Τι τα απειλεί
Αιτία, σύμφωνα με τους επιστήμονες, το γεγονός ότι το κλειστό οικοσύστημα του Αμβρακικού εκτίθεται σε υψηλή ανθρωπογενή δράση, όπως η αλιεία, η οποία μάλιστα διαρκώς αυξάνει. Ως αποτέλεσμα, αυξάνουν τα τελευταία χρόνια τόσο η ρύπανση στα νερά του Κόλπου όσο και ο ευτροφισμός, που, σε συνδυασμό με την μείωση των ψαριών, την αναπαραγωγική απομόνωση των ρινοδέλφινων που ζουν στα νερά του αλλά και του μικρού μεγέθους του πληθυσμού τους, αποτελούν τις κύριες απειλές για τα συμπαθή θαλάσσια θηλαστικά.
Στο Ιόνιο Πέλαγος
Αντίστοιχοι κίνδυνοι απειλούν και τα τρία είδη δελφινιών τα οποία έχουν εντοπίσει οι ερευνητές στο Ιόνιο πέλαγος(κοινά δελφίνια, ρινοδέλφινα και ζωνοδέλφινα), με την προσθήκη όμως και της αυξημένης κυκλοφορίας των πλοίων και των σκαφών αναψυχής γύρω από τα νησιά του Ιονίου, τα οποία, εκτός της ρύπανσης, συχνά τραυματίζουν θανάσιμα τα θηλαστικά!
Σ’ ολόκληρο το Ιόνιο οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι κολυμπούν σήμερα 120 ρινοδέλφινα, ενώ τα κοινά δελφίνια από 150 που ήταν το 1995 έχουν μειωθεί σε περίπου 15!